Posts tonen met het label Ralph Metzner. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Ralph Metzner. Alle posts tonen

zondag 13 juli 2025

Severance en de bardo’s (1 van 2)

Severance is (volgens mij) veruit de beste serie van dit moment, ik wacht met ongeduld op het derde seizoen. Waarschijnlijk ken je het verhaal, ik ga het hier niet verder toelichten. Deze blogpost gaat over aflevering zeven van seizoen twee, met de titel Chikai Bardo. (Er zijn dus SPOILERS.)

Chikai bardo kennen wij natuurlijk uit het Bardo Thödol, het is het sterfpunt, waar het Heldere Licht verschijnt. Een extreem belangrijk moment voor de overledene, maar velen raken tijdens het proces buiten bewustzijn. In plaats van bevrijding worden zij teruggetrokken in de cyclus van wedergeboorten. Zij hebben de Eenheid niet herkend, en blijven in de ban van illusie en dualiteit. De personages in Severance zijn ook nog eens gesplitst in twee persoonlijkheden, de outtie en de innie.


In aflevering 7 staat het huwelijk van Mark en Gemma onder druk, want Gemma wordt maar niet zwanger. Ze zijn behandeld in een kliniek van Lumon, maar de drie rondes IVF waren geen succes. Gemma staat nu kennelijk op een mailinglijst van de kliniek en ontvangt vreemde ideografische kaarten met de post, een daarvan is een afbeelding van chikai bardo. Een soortgelijk kaartje was ooit gestolen van O&D (Optics and Design) door innie Dylan. Het lijkt op twee kerels die vechten, vindt Mark. Maar Gemma antwoordt dat het hier dezelfde vent is, die tegen zichzelf vecht, om zijn eigen psyche te verslaan, ego-dood.

Aan ego death wil ik ooit een aparte blogpost wijden. Het is "compleet verlies van subjectieve zelf-identiteit" (Wikipedia). Er zijn meerdere contexten, met gerelateerde betekenissen. De connectie ego death/chikai bardo is al eerder gemaakt. In 1964 bijvoorbeeld, verscheen The Psychedelic Experience, een gids voor lsd trips, geschreven door Timothy Leary, Ralph Metzner en Richard Alpert (Ram Dass). Zij baseerden het op het Tibetaans Dodenboek (Bardo Thödol) en onderscheidden drie fasen. De eerste, "ego loss, a complete transcendence of the self and game", noemen ze chickai bardo want volgens de schrijvers is deze zogenaamde ego-death (zoals ervaren onder invloed van LSD en andere psychedelische drugs) in essentie gelijk aan het stervensproces en heeft deze een soortgelijke begeleiding nodig.

Verder met Mark en Gemma. Op een avond hoort Mark van de politie dat Gemma is overleden bij een auto-ongeluk. Wij weten niet of dit een nepverhaal is, maar Gemma is dus wel verdwenen. De kijkers weten inmiddels dat zij wordt vastgehouden bij Lumon en allerlei experimenten ondergaat. In de eerste instantie waarschijnlijk vrijwillig, later dubieus. Zij is figuurlijk ‘dood’, gedoemd om gefragmenteerd en ‘herboren’ te worden in meerdere (innie) persoonlijkheden.  Ondertussen ervaart Mark ook een soort ‘dood’ in een proces dat op den duur zijn innie en zijn outie zal doden en een nieuwe (samengevoegde) zal scheppen.

Deze Severance aflevering is enorm desoriënterend, vooral door de ogenschijnlijk random montage van terugblikken en momenten in het nu. Een caleidoscoop van indrukken en beelden van Mark en Gemma samen, of hun belevenissen apart.

Wordt vervolgd in de volgende blogpost.

dinsdag 22 mei 2018

The Psychedelic Experience

Whenever in doubt, turn off your mind, relax, float downstream.

(Timothy Leary: Introductie The psychedelic Experience, blz.14) 


In een vorige blogpost had ik het over Tomorrow Never Knows, een vernieuwend nummer van The Beatles uit 1966, waarvan veel mensen ten onrechte denken dat de tekst uit het Tibetaans Dodenboek afkomstig is. Een begrijpelijk misverstand, want John Lennon haalde zijn inspiratie uit een boek dat daar wel (losjes) op gebaseerd is: The Psychedelic Experience: A Manual Based on the Tibetan Book of the Dead (1964). De auteurs Timothy Leary, Ralph Metzner en Richard Alpert (psychologen, maar toch vooral een stel LSD psychonauten) zijn niet geheel onomstreden. Ze transformeerden Evans-Wentz's vertaling van het Bardo Thödol uit 1927 tot een soort LSD handleiding voor mensen die spirituele verlichting willen bereiken door middel van drugs. 


The psychedelic Experience geeft instructies die, geheel in de stijl van het Bardo Thödol, voorgelezen kunnen worden aan “de reiziger” tijdens zijn LSD trip. De volgorde van de verschillende stadia (hallucinaties) van deze psychologische “dood” en “terugkeer” lopen parallel met de bardo’s uit het Tibetaans Dodenboek (dood, tussenstaat, wedergeboorte). Volgens de schrijvers is de zogenaamde ego-death, zoals ervaren onder invloed van LSD en andere psychedelische drugs, in essentie gelijk aan het stervensproces en behoeft deze een soortgelijke begeleiding.

Leary, Alpert en Metzner waren van mening dat het huidige moment in de menselijke geschiedenis cruciaal is. Het Westen is klaar om de wijsheden van het Oosten te ontvangen. Eindelijk liggen mystieke ervaringen en zelfs verlichting binnen ieders handbereik, dit alles dankzij de nieuwe middelen (hallucinogene drugs) die de moderne wetenschap aandraagt.

Bij hun blijde boodschap leggen ze een haast religieuze gedrevenheid aan de dag. Net als theosoof Evans-Wentz zijn ze overtuigd van het bestaan van een soort universele, oeroude broederschap van meesters, yogi's en mystici, die dwars door geschiedenis en culturen heen één enkele "geheime leer" gedeeld hebben, met uiteindelijk identieke ervaringen en diepe inzichten in eeuwige waarheden, die nu of binnenkort bevestigd zouden worden door de westerse wetenschap. En volgens Leary, Metzner en Alpert was dat moment nu aangebroken.

Timothy Leary

Timothy Leary (1920-1996) maakte ooit kennis met het Bardo Thödol op aanraden van Aldous Huxley, schrijver van The Doors of Perception en Brave New World. Richard Alpert (1931) is tegenwoordig als spiritueel leraar beter bekend onder de naam Ram Dass.




Bron:
Afterword (The Long Life of The Tibetan Book of the Dead)
Door Donald S. Lopez, Jr. 
The Tibetan Book of the Dead 
Compiled and edited by W. Y. Evans-Wentz
Oxford University Press, 2000

dinsdag 15 mei 2018

Tomorrow Never Knows


Via Tomorrow Never Knows, een song van The Beatles uit 1966, werd mijn aandacht voor het eerst gevestigd op het Bardo ThödolHet indringende slotnummer van het album Revolver staat bekend als vernieuwend en buitenissig door het gebruik van verrassende opnametechnieken, vervormde geluiden, tapeloops en een hypnotische drumsound. De oosterse sfeer is hallucinant en "de teksten komen uit het Tibetaanse Dodenboek, zoals ik ooit iemand op de radio hoorde beweren. 

Dat laatste bleek onjuiste informatie (de klok en de klepel). John Lennon had zich voor dit nummer laten inspireren door een ánder boek: The Psychedelic Experience: A Manual Based on the Tibetan Book of the Dead (1964), een soort psychedelische variant van het Bardo Thödol en bedoeld als gids voor hen die spirituele verlichting zoeken met behulp van drugs. Het was geschreven door drie doorgewinterde LSD-psychonauten: Timothy Leary, Ralph Metzner en Richard Alpert. Hierover meer in een volgende blogpost.

Het studiobudget van The Beatles was in die tijd vrijwel onbeperkt. In Tomorrow Never Knows had Lennon willen klinken "als de Dalai Lama, zingend vanaf de hoogste bergtop" met het geluid van "4000 monniken, chantend op de achtergrond". Ja, dìe versie zou ik ook heel graag horen!

Ik heb de inhoud van het Bardo Thödol (in de vertaling van W.Y. Evans-Wentz uit 1927) eens gescand op regels uit de songtekst, maar ik vond er niet één in terug.

​​Tomorrow Never Knows

Turn off your mind relax and float down-stream,
It is not dying, it is not dying,
Lay down all thought surrender to the void, 
It is shining, it is shining.
That you may see the meaning of within,
It is speaking, it is speaking
That love is all and love is ev’ryone,
It is knowing, it is knowing.
When ignorance and hate may mourne the dead,
It is believing, it is believing,
But listen to the colour of your dreams,
It is not living, it is not living.
Or play the game existence to the end.
Of the beginning, of the beginning.
Of the beginning. Of the beginning.
                                        
                            (Lennon/McCartney)

De titel Tomorrow Never Knows (een typische Ringo Starr-verhaspeling) komt niet voor in de songtekst en is later toegevoegd. De werktitel in de studio was Mark I. Als alternatieve titel had John Lennon nog The Void (De Leegte) overwogen, maar vond het Engelse publiek daar in 1966 “nog niet aan toe”.

George Harrison vraagt zich in Anthology hardop af of Lennon zélf begreep waar hij het over heeft, waar zijn songtekst over gaat (volgens Harrison: meditatie, het Zelf en puur bewustzijn). Hij lijkt daar niet van overtuigd.



Bron: 
The Beatles Recording Sessions
Mark Lewisohn
Harmony Books, 1988