Jan Mandijn: De verzoeking van Sint-Antonius (1550)
Gezien
in Haarlem, Frans Halsmuseum
Met onze gedachten creëren we de wereld, zei Boeddha.
De heilige Antonius schonk zijn bezittingen aan de armen en trok zich in alle eenzaamheid terug in een woestijn. Twintig jaar lang bidden en vasten en boete doen. En dit was wat hij zag. Demonen, angstvisioenen, lust en verleidelijke vrouwen.
Vooral dat laatste is natuurlijk de roep der natuur. Wijlen Leonard Cohen dacht gedurende zijn relatief korte retraite op Mount Baldy voortdurend aan vrouwen. Lees vooral zijn Book of longing (2006).
Antonius zocht de oorzaken buiten zichzelf, bij het ‘andere’, een aanval van de ‘duivel’. Kwellingen en verlokkingen om hem op de proef te stellen.
Dualiteit.
